De overgang bij mannen:
wat er verandert na je 40e
Kennisbank · Lichaam, gewicht en overgang
In het kort. De overgang bij mannen, ook wel andropauze genoemd, is de geleidelijke daling van testosteron die bij de meeste mannen op middelbare leeftijd merkbaar wordt. Anders dan bij vrouwen gaat het langzaam, met ongeveer één à twee procent per jaar. Je merkt het aan minder spiermassa, meer buikvet en minder energie. Stress en slaap spelen een grote rol.
Over de overgang bij vrouwen wordt steeds meer gesproken. Over mannen veel minder. Toch herkennen veel mannen van 40 en ouder het. Je buik groeit terwijl je niets anders doet. Je herstelt trager na het sporten. Je bent sneller moe, minder scherp, en soms vraag je je af of dit nu gewoon ouder worden is.
Bestaat de overgang bij mannen echt?
Ja, maar anders dan bij vrouwen. Bij mannen daalt het testosteron geleidelijk over vele jaren, in plaats van in een korte periode. Niet elke man krijgt er klachten van. Daarom spreken artsen liever niet van een vaste overgang, maar de veranderingen zijn echt.
In een bekend Amerikaans onderzoek, de Massachusetts Male Aging Study (2002), daalde het totale testosteron bij mannen van middelbare leeftijd met ongeveer 1 tot 1,6 procent per jaar en het vrije testosteron met ongeveer 2 procent per jaar. Veel mannen merken de gevolgen rond hun veertigste of vijftigste.
Wat merk je van de overgang als man?
De meeste mannen merken het aan hun lichaam en hun energie: meer buikvet, minder kracht en minder zin om dingen te ondernemen. Veel van die signalen hebben meerdere oorzaken tegelijk, zoals slaap, stress, alcohol, weinig beweging en gewicht.
Klachten die vaak genoemd worden:
- Meer buikvet, ook als je eet en beweegt zoals altijd.
- Minder spiermassa en kracht.
- Minder energie en minder zin om dingen te ondernemen.
- Slechter slapen.
- Minder zin in seks.
- Prikkelbaarder of somberder.
Waarom speelt stress zo'n grote rol bij mannen na hun 40e?
Stress versterkt de gevolgen van een dalend testosteron. Een lichaam dat langdurig aanstaat, slaapt slechter, krijgt meer trek en slaat makkelijker buikvet op. Slaap en stress hebben ook invloed op je testosteron. Zo versterken de dingen elkaar.
Mannen van 40 en ouder zitten vaak midden in de drukste fase van hun leven: verantwoordelijkheid op het werk, kinderen, soms zorg voor ouders. Veel mannen zijn opgegroeid met het idee dat je doorgaat, niet klaagt en het zelf oplost. Je bent goed geworden in doorgaan. Zo goed dat je niet meer weet hoe je stopt.
Wat kun je zelf doen aan buikvet en energie na je 40e?
Bouw spierkracht op, slaap genoeg, haal de spanning eruit en kijk eerlijk naar je gewoontes. Dat is voor mannen niet anders dan voor vrouwen. De Beweegrichtlijnen van de Gezondheidsraad adviseren minstens twee keer per week spier- en botversterkende activiteiten.
- Bouw spierkracht op. Korte krachttraining, twee of drie keer per week, helpt spiermassa te behouden.
- Slaap voldoende. Slaap is een van de belangrijkste factoren voor je energie.
- Haal de spanning eruit. Kies naast krachttraining beweging die je hoofd stil maakt, zoals stevig wandelen of fietsen op een gematigd tempo.
- Kijk eerlijk naar je gewoontes. Het biertje om af te schakelen, het late eten na een lange dag. Wat gebeurde er vlak vóór het moment dat je ernaar greep?
Hoe pakt DeepFlow de overgang bij mannen aan?
Wij beginnen niet bij harder trainen, maar bij minder spanning. Veel mannen gaan eerst strenger eten en zwaarder sporten. Dat werkt een tijdje. Maar als de oorzaak in spanning en vaste patronen zit, blijft het een gevecht.
Een buik die groeit, is een spiegel van hoe je leeft. Je verandert een spiegelbeeld niet door aan de spiegel te poetsen. Daarom werken we in een vaste volgorde: eerst de spanning eruit, dan het onderbewuste mee, pas daarna leefstijl, voeding en beweging. Via beweging, zoals FlowCycle, de bewegingsmethode van DeepFlow, kom je in een flowstaat waarin je hoofd stiller wordt en er ruimte is om anders naar jezelf te kijken. Kiezen doe je zelf. Veranderen doe je met anderen.
Wanneer ga je eerst naar de huisarts?
Ga naar je huisarts bij aanhoudende vermoeidheid, somberheid, erectieproblemen of andere klachten die je zorgen baren. Die kan onderzoeken wat er speelt en of bloedonderzoek zinvol is. Begin ook niet op eigen houtje met middelen om je testosteron te verhogen.
DeepFlow is geen zorgaanbieder en vervangt geen behandelaar. Wil je ervaren wat beweging en flow voor jou kunnen doen, kom dan naar de eerstvolgende FlowDay. Mannen zijn daar net zo welkom als vrouwen.
Veelgestelde vragen
Op welke leeftijd begint de overgang bij mannen?
Meestal geleidelijk op middelbare leeftijd. Het testosteron daalt dan jaar na jaar een klein beetje; klachten merken de meeste mannen, als ze die al krijgen, rond hun veertigste of vijftigste.
Kun je testosteron op een natuurlijke manier verhogen?
Ja, tot op zekere hoogte heb je er invloed op. Voldoende slaap, krachttraining, minder stress, een gezond gewicht en matig met alcohol helpen. Bij klachten overleg je eerst met je huisarts.
Waarom krijgen mannen na hun 40e een buik?
Door een combinatie van minder testosteron, minder spiermassa, stress en gewoontes slaat het lichaam makkelijker vet op rond de buik. Spierkracht opbouwen en spanning verminderen helpen daarbij.
Bronnen
- Age trends in the level of serum testosterone and other hormones in middle-aged men: Massachusetts Male Aging Study (Feldman e.a., Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism, 2002), geraadpleegd 2 november 2026
- Beweegrichtlijnen van de Gezondheidsraad (CBS, 2020), geraadpleegd 2 november 2026
Lees verder
- Afvallen in de overgang en na je 40e: waarom het anders gaat en wat werkt
- Spiermassa behouden na je 40e: waarom sterker net zo belangrijk is als lichter
- Chronische stress en je lichaam: wat altijd aanstaan met je doet
- Je onderbewustzijn veranderen: waarom voornemens niet blijven en wat wel werkt
- Spinning in de overgang
Geschreven door Ton Witkamp, Flow Architect en co-founder van DeepFlow.


GEBOREN UIT LEVEN – NIET UIT EEN PLAN
DeepFlow is niet verzonnen op papier, maar ontstaan uit het leven zelf.
In stilte. In vallen. In opstaan.
We ontdekten dat echte verandering niet zit in praten óver, maar in voelen.
In durven zien wat bedekt ligt. In loslaten.
En vooral: in bewust creëren wat je werkelijk verlangt.
Wat begon als een zoektocht van twee mensen, werd een gedeelde visie.
En uiteindelijk: een manier om samen een lichter en leuker leven te co-creëren.
Benieuwd wat DeepFlow voor jou kan betekenen?
We maken graag ruimte voor jouw verhaal. Stuur ons een bericht of plan een vrijblijvende kennismaking.





